کتابخانه

«الحمد للّه ربّ العالمين و صلّى اللّه على سيّدنا محمّد و آله الطاهرين»

به دنبال سرنگونى حكومت شاهنشاهى، با اراده الهى و به رهبرى امام خمينى و پيروى مردم ايران و برقرارى نظام جمهورى اسلامى، حركت‏هاى فرهنگى زيادى صورت گرفت. در بدنه نظام، دانشگاه‏ها، كتابخانه‏ها، مدرسه‏ها، مؤسسات تحقيقاتى، انتشارات، روزنامه‏ها و شبكه‏هاى صدا و سيما توسعه يافت و در كنار نظام، رشد حوزه‏هاى علميه، نماز جمعه‏ها، نماز عيدها، توجّه به قرآن و احكام و مسائل دينى و تشكيل تشكّل‏هاى مذهبى در مدارس و دانشگاه‏ها و وزارت‏خانه‏ها و كارخانه‏ها و پادگان‏ها مشهود شد.
امّا با گذشت ده سال از انقلاب اسلامى، مشاهده شد هنوز كارهاى واجبِ فرهنگى متعددى انجام نشده است كه طىّ نامه‏اى به رهبر معظم انقلاب فهرست آن كارها را نوشتم. ايشان مرقوم فرمودند كه بنده افراد دلسوزى را پيدا كرده و آن كارها را دنبال نمايم. (دست خط ايشان موجود است.)
يكى از اين كارها توجّه ويژه به نماز بود. گرچه مردم نماز را در مساجد برپا مى‏داشتند، ولى اقامه نماز در مدارس، دانشگاه‏ها، مراكز عمومى، جادّه‏ها، ظهر تاسوعا و عاشورا، زمين‏هاى ورزشى، ادارات و... جلوه‏اى نداشت.
با لطف خداوند ستاد اقامه نماز تشكليل شد و هر سال اجلاس باشكوهى در يكى از استان‏ها با پيام رهبر عزيز انقلاب و حضور رئيس‏جمهور و برخى وزرا و نمايندگان مجلس و شخصيّت‏هاى سياسى فرهنگى برگزار گرديد و مسائل نماز دنبال شد. بيش از صد عنوان كتاب توسط ستاد اقامه نماز درباره نماز منتشر شد، بيش از صد مسجد در جادّه‏ها ساخته شد، بيش از هزار قطعه شعر سروده شد و بيش از پنجاه هزار نماز جماعت در مدارس برگزار شد. هزاران جوان، آثار قلمى و هنرى خود را درباره نماز ارائه دادند و بيش از ده هزار طلبه جوان در مدارس به اقامه نماز پرداختند.
بعد از نماز به سراغ مسأله امر به معروف و نهى از منكر رفته و در اين باره نيز افرادى را به همكارى دعوت كردم و كتاب‏هايى نوشته شد و كارهاى مثبتى انجام گرفت.
پس از آن به سراغ مسأله زكات رفته و كارهايى انجام شد، از جمله: حدود سى سفر به استان‏ها رفتم و نامه‏ها و ناله‏هايى را به ائمه محترم جمعه نوشتم. متأسفانه تا آن موقع كتابى فارسى براى ترويج و تبيين موضوع زكات در جامعه نداشتيم. بعد از آنكه اولين گردهمايى زكات را در استان خوزستان برقرار كرديم، كم‏كم مسأله زكات مطرح شد و آية اللّه محسنى گركانى امام جمعه محترم اراك و دانشمند عزيز آقاى دهقان دو كتاب درباره زكات (اين واجب فراموش شده) نوشتند. برادر دانشمند ديگر، جناب آقاى مجتبى كلباسى نيز مقالاتى را كه در زمينه زكات نوشته شده بود بررسى و جمع‏آورى كردند و به نام «زكات در انديشه‏ها» چاپ و منتشر شد.
امّا با كمال تأسف بعد از بيست و دو سال كه از انقلاب اسلامى مى‏گذرد، تنها سه يا چهار جلد كتاب زكات نوشته شده، و زكات از فراموشى بيرون نيامده است. اينجانب با لطف و توفيق الهى چند شب جمعه در برنامه تلويزيونى درسهايى از قرآن مسأله زكات را دنبال كردم و ياداشت‏هايى در اين باره آماده شد. دو نفر از فضلا هم چند روزى از قم به تهران آمده، اين يادداشت‏ها را تكميل و بازنويسى كردند و اين كتاب پيش روى شما قرار گرفت.
محور كتاب، آيات و روايات و پاسخ به بعضى شبهات درباره زكات است. اميدوارم كه مفيد واقع شود و ذخيره قبر و قيامت همه ما باشد.
در ده‏ها سفرى كه براى زكات داشتم، طرح اين بود كه ستادهاى زكات با تركيبى از: عالم منطقه، استاندار يا فرماندار يا بخشدار، كميته امداد، جهاد كشاورزى، تعاونى روستا، شوراى استان و افرادى كه در ميان مردم محبوبيّت دارند تشكيل شود و شيوه كار اين گونه باشد كه مسأله زكات طرح و تبليغ شود و مردم زكات خود را نزد افراد مورد اطمينان جمع‏آورى كنند و زير نظر عالم منطقه در همان منطقه و در راه‏هايى كه قرآن فرموده، هزينه شود.
در بعضى مقرّرات جمهورى اسلامى نيز چنين آمده كه اگر مردم منطقه‏اى، به خصوص روستاها، پولى جمع‏آورى كردند، دولت نيز به همان اندازه به آن بودجه اضافه كند و در نيازهاى مشروع همان منطقه مصرف شود. اين حمايت دولت خود مى‏تواند تشويقى براى انجام كار باشد. گرچه مردم مسلمان خود مى‏دانند كه انجام تكليف شرعى و بهره‏گيرى از بركات دنيوى و اخروى زكات نبايد مشروط بر حمايت‏هاى اين و آن باشد. يعنى حتّى اگر دولت كمك نكرد ما بايد به وظيفه خود عمل كنيم.
به هر حال هنوز در آغاز كاريم و از كوتاهى‏هايى كه شده است عذرخواهى مى‏كنيم.
از خداوند عذر مى‏خواهم كه چرا مسأله زكات را آن گونه كه بايد تبليغ نكردم. اگر ما همان‏گونه كه براى دفاع مقدس تبليغ كرديم و بر اثر آن مردم جوانان خود را به جبهه‏ها فرستادند، مسأله زكات را جدّى مى‏گرفتيم، بسيارى از مسلمانان به راحتى زكات مال خود را مى‏پرداختند.
از فقرا و مساكين و همه گرفتارانى كه مى‏توانستند مشكلات خود را از طريق زكات حل كنند، عذرخواهى مى‏كنم.
از قرآن كه با آن همه عنايت مسأله زكات را تذكر داد و من بى‏اعتنا بودم، عذرخواهى مى‏كنم.
خداوندا! من غافل شدم و فكرم را در بسيارى از مسائل غيرواجب صرف كردم، ولى واجبات كه جزو اركان اسلام بود، مورد غفلتم واقع شد.
خدايا! مى‏توانستم با دعوت از هنرمندان، فيلم‏ها و سرودهايى درباره چگونگى حل مشكلات مناطق محروم از طريق زكات بسازم ولى غافل شدم. مى‏توانستم به محضر علما بروم و با اصرار از آنان بخواهم كه مسأله زكات را از نظر علمى و فقهى مورد بحث و دقت قرار دهند و مسأله زكات را در حوزه‏هاى علمى رونق ببخشم ولى غافل شدم.
خدايا! تو مى‏دانى كه اگر مردم به مسأله زكات و خمس عمل مى‏كردند، ما از بركات آسمان و زمين محروم نمى‏شديم. به هر حال رسماً استغفار و عذرخواهى مى‏كنم و از خداوند آرزوى جبران غفلت‏هاى گذشته و از همه عاشقان براى انجام اين امر مهم استمداد مى‏كنم.
محسن قرائتى