در طول تاريخ، انبيا با مردم و اجتماعاتى روبرو بودهاند كه به انواع بيمارىهاى اجتماعى و اخلاقى مبتلا بودهاند و حتّى امروز با آن همه پيشرفتهاى مهمى كه در زندگى بشر شده است، هنوز آن بيمارىها به قوّت خود باقى است. بيمارىهايى همچون: - تقليد كوركورانه از نياكان و پيروى از عادات وآداب ورسوم خرافى. - پيروى از خيالات، شايعات، پيشگويى و رؤياهاى بىاساس. - داورى و موضعگيرى بدون علم، ستايش يا انتقاد بدون علم و نوشتن و گفتن بدون علم. - داوريى شفابخش براى همه آن بيمارىها، تحقيق و بررسى است كه در اين آيه آمده است. - اگر جامعه اهل دقّت و تحقيق و بررسى باشد، همهى اين آفات و بلاهاى اجتماعى يكسره درمان مىشود. مشابه اين آيه، آيه 94 سوره نساء است كه مىفرمايد: «ياايّها الّذين آمنوا اذا ضربتم فى سبيل اللّه فتبيّنوا و لاتقولوا لمن ألقى اليكم السّلام لستَ مؤمناً تبتغون عرض الحياة الدنيا فعند اللّه مغانم كثيرة كذلك كنتم من قبل فمَنّ اللّه عليكم فتبيّنوا اِنّ اللّه كان بما تعملون خبيراً» اى مؤمنان! هرگاه در راه خدا گام برمىداريد و سفر مىكنيد، تحقيق و بررسى كنيد و به كسى كه اظهار ايمان مىكند نگوئيد تو مؤمن نيستى و بخاطر به دست آوردن غنائم بىگناهى را نكشيد. زيرا نزد خدا غنائم فراوانى است. چنانكه در تاريخ آمده است: پس از جنگ خيبر، پيامبرصلى الله عليه وآله شخصى به نام اُسامةبن زيد را همراه گروهى از مسلمانان به سوى يهوديانى كه در يكى از روستاهاى فدك بودند فرستاد تا آنان را به اسلام يا قبول شرايط ذِمّه دعوت نمايد، يكى از يهوديان (به نام مِرداس) با شنيدن خبر، اموال و خانواده خود را در پناه كوهى قرار داد و با گفتن «لا اله الاّ اللّه محمّدٌ رَسولُ اللّه» به استقبال مسلمانان آمد. اُسامه به گمان اينكه او از ترس، اسلام آورده و اسلام او واقعى نيست، او را كشت. رسول خدا پس از اطلاع، به شدّت ناراحت شدند و آيه فوق نازل شد. |