حضرت علىعليه السلام از فرزندش امام حسنعليه السلام پرسيد شُحّ چيست؟ فرمود: «ان ترى ما فى يدك شرفاً و ما انفقت تلفا»(276) آنچه را در دست دارى مايه شرافت خود بدانى و آنچه را انفاق مىكنى تلف شده بپندارى. «لا تدخلن فى مشورتك بخيلا»(277) افراد بخيل را طرف مشورت خود قرار ندهيد. «النظر الى البخيل يقسى القلب»(278) نگاه به بخيل، انسان را سنگدل مىكند. «البخل بالموجود سوء الظن بالمعبود»(279) بخل، نشانه بدگمانى به خداست. امام صادقعليه السلام، يك شب در حال طواف، چنين دعا مىكرد: «اللّهم قِنى شحّ نفسى»(280) خدايا! مرا از بخل حفظ فرما. بخل فقط در مال نيست، بلكه در احترام به مردم نيز برخى بخل مىورزند. «البخيل من بخل بالسلام»(281)، آنكه در سلام بخل ورزد، بخيل است. پيامبر فرمود: «البخيل حقاً من ذكرت عنده فلم يُصل علىَّ»(282) «بخيل حقيقى، كسى است كه نام من نزد او برده شود؛ ولى او بر من درود و صلوات نفرستد». «البخل باخراج ما افترض اللّه من الاموال اقبح البخل»(283) زشتترين بخل، بخل در پرداخت واجبات مالى همچون بخل در خمس و زكات است.
276) بحار، ج 73، ص 305. 277) نهجالبلاغه، نامه 53. 278) بحار، ج 78، ص 53. 279) غررالحكم. 280) بحار، ج 70، ص 301. 281) بحار، ج 70، ص 305. 282) بحار، ج 73، ص 306. 283) غررالحكم. |